Pas një kryengritjeje të dështuar të vitit 1953 në Berlinin Lindor, dramaturgu Bertolt Brecht shkroi poemën satirike Die Lösung (Zgjidhja). Duke tallur zhgënjimin e qeverisë ndaj qytetarëve të saj, ai sugjeroi që nëse populli do të kishte humbur besimin e regjimit, në vend që ta shpërbënte qeverinë, do të ishte më e thjeshtë për qeverinë të “shpërbënte popullin dhe të zgjidhte një tjetër”.
Ndërsa psikologët përdorin gjithnjë e më shumë Modele të Gjuhës së Madhe (LLM) për të automatizuar rrjedhat e punës për detyra të tilla si analizimi i të dhënave, rezultatet e hartimit dhe madje edhe gjenerimi i të dhënave sintetike, duhet ta mbajmë mend sugjerimin ironik të Brechtit. Ndërsa LLM-të janë mjete të fuqishme, duhet të jemi të qartë: Kur studiuesit studiojnë rezultatet sintetike duke gjeneruar ato që në thelb janë personazhe jo-lojtarë (NPC), ata po studiojnë mekanikën e softuerit, jo mendjet njerëzore, dhe nuk duhet të lejojmë që kërkimi njerëzor të shpërbëhet në zëvendësime sintetike.
Një nëngrup i vogël pjesëmarrësish
Modelet e inteligjencës artificiale nuk mësojnë nga popullsia e botës. Ato mësojnë nga një nëngrup shumë i vogël i popullsisë që lë gjurmë masive me tekst në të gjithë internetin. Nuk duhet të imagjinojmë se këto triliona fjalë janë përfaqësuese të të gjithë popullsisë. Ato i përkasin një pakice që i pëlqen të transmetojë dhe në këtë kuptim, ato janë të pazakonta.
Hapësirat dixhitale veprojnë si një filtër. Platformat e mediave sociale janë mjedise të kuruara që shpërblejnë sjellje specifike, ndërsa i largojnë të tjerët. Ata që i gjejnë të dobishme reagimet e angazhimit dixhital qëndrojnë dhe e përforcojnë praninë e tyre; ata që i gjejnë ato shterruese ose të pashërbyeshme shkojnë diku tjetër. Disa tipare të personalitetit kanë tendencë të jenë të mbi-përfaqësuara në mediat sociale, ndërsa ata me tipare më të larta të pëlqimit kanë tendencë të postojnë më pak, për shembull.
Ky shtrembërim shpjegohet me rregullin 90-9-1: një rregull i përgjithshëm ku 90% e përdoruesve janë “fshehës” të heshtur, 9% kontribuojnë herë pas here dhe vetëm 1% krijojnë shumicën dërrmuese të përmbajtjes. Mediat sociale publike, të bazuara në profile, favorizojnë individët që ndihen rehat me transmetimin e sjelljeve provokuese, të ngarkuara emocionalisht ose madhështore. Trajnimi i një modeli mbi këto të dhëna kap një nëngrup specifik të sjelljes pa regjistruar mendimin e çrregullt ose motivimin e vërtetë që qëndron pas tij
Përdoruesit po performojnë për një audiencë dhe një algoritëm. Të performosh për një grup shoqëror është, sigurisht, një sjellje normale njerëzore që LLM-të mund ta kopjojnë jashtëzakonisht mirë.
Burimi:https://www.psychologytoday.com/us/blog/silicon-psyche/202602/the-risks-of-replacing-human-subjects-with-npcs
Foto: freepik.com