Në epokën digjitale ku pothuajse çdo aktivitet i përditshëm zhvillohet online, çështja e privatësisë në internet po bëhet gjithnjë e më e debatueshme. Ekspertët paralajmërojnë se në vitet e ardhshme privatësia online mund të mos konsiderohet më një e drejtë themelore, por një luks që jo të gjithë do ta kenë.
Analisti i teknologjisë Thomas Bunting nga instituti britanik i inovacionit Nesta thekson se zhvillimi i pajisjeve inteligjente po rrit ndjeshëm sasinë e të dhënave që mblidhen për përdoruesit. Në një skenar të mundshëm, edhe pajisje të zakonshme të shtëpisë, si frigoriferët inteligjentë, mund të analizojnë zakonet ushqimore të familjeve dhe t’i ndajnë këto informacione me kompani sigurimesh apo kompani të tjera.
Megjithatë, sipas tij, ideja e privatësisë absolute në internet nuk ka ekzistuar kurrë plotësisht. Shumë përdorues pranojnë që të dhënat e tyre të përdoren nga platformat digjitale në këmbim të shërbimeve falas, si rrjetet sociale, aplikacionet apo platformat e komunikimit.
Ekspertët e sigurisë kibernetike theksojnë se privatësia nuk ka të bëjë me faktin nëse një person ka apo jo diçka për të fshehur. Në të vërtetë, ajo lidhet me të drejtën për të kontrolluar informacionin personal dhe për të jetuar pa ndjesinë e monitorimit të vazhdueshëm. Kur njerëzit ndihen të vëzhguar, mund të fillojnë të vetë-censurohen, duke ndikuar drejtpërdrejt edhe në lirinë e shprehjes.
Megjithëse teknologjia ofron mjete për mbrojtjen e të dhënave – si aplikacione të enkriptuara, shfletues privatë, bllokues gjurmuesish apo VPN – statistikat tregojnë se rreziku mbetet i lartë. Vetëm gjatë vitit 2024, më shumë se 1.35 miliardë njerëz në botë janë prekur nga rrjedhje të të dhënave apo sulme kibernetike.
Për të shqyrtuar ndikimin e mundshëm të pajisjeve të lidhura, si të mira ashtu edhe të këqija, Consumer Reports kreu teste të privatësisë dhe sigurisë së të dhënave në një përzgjedhje pajisjesh të mëdha nga disa prej markave më të mëdha të pajisjeve të shitura në SHBA, duke përfshirë GE, LG, Maytag (në pronësi të Whirlpool), Samsung dhe Whirlpool. Këto teste përfshinin monitorimin e trafikut të rrjetit (për të parë se sa “të hapur” janë pajisjet me prodhuesit e tyre); një analizë të politikave të privatësisë dhe kushteve të shërbimit, duke përfshirë mënyrën dhe me kë ndahen të dhënat; vlerësimet e praktikave të sigurisë dixhitale, duke përfshirë përdorimin e autentifikimit dhe enkriptimit; dhe reagimin ndaj dobësive. Ne kontaktuam të pesë markat, si dhe Kenmore, për të pyetur në lidhje me pajisjet e tyre të lidhura, por GE Appliances ishte e vetmja që pranoi të fliste me ne. Pjesa tjetër iu përgjigj disa pyetjeve me anë të email-it, por nuk pranuan të flisnin më tej.
Një tjetër fenomen i përmendur shpesh nga ekspertët është i ashtuquajturi “paradoksi i privatësisë”. Shumë përdorues deklarojnë se janë të shqetësuar për mbrojtjen e të dhënave personale, por në praktikë marrin shumë pak masa konkrete për ta mbrojtur atë.
Studiuesit theksojnë se zgjidhja kërkon një qasje të përbashkët: ligje më të forta për mbrojtjen e të dhënave, kompani teknologjike më transparente dhe përdorues më të ndërgjegjshëm për mënyrën se si përdorin internetin.
Në fund, ekspertët theksojnë se privatësia në internet nuk është vetëm çështje teknologjie, por edhe një çështje kulturore. Vetëm përmes ndërgjegjësimit dhe ndryshimit të mënyrës se si përdorim teknologjinë mund të ruhet kontrolli mbi të dhënat tona në një botë gjithnjë e më digjitale.
Burimi: https://www.consumerreports.org/electronics/privacy/smart-appliances-and-privacy-a1186358482
Foto: Freepik.com