Në një kohë kur vetmia po konsiderohet gjithnjë e më shumë si një krizë globale e shëndetit publik, ekspertët po hedhin dritë mbi një fenomen të zakonshëm, por shpesh të pakuptuar: dëshirën për intimitet që shoqërohet njëkohësisht me frikën prej tij.
Sipas analizave të fundit në psikologji, shumë njerëz përjetojnë një konflikt të brendshëm ku duan afërsi emocionale, por në të njëjtën kohë e shmangin atë për shkak të frikës nga refuzimi, lëndimi apo zhgënjimet e së kaluarës. Ky fenomen shpjegon pse shpesh njerëzit ndihen të vetmuar edhe kur kanë mundësi për lidhje të afërta.
Vetmia sot konsiderohet një problem serioz shëndetësor. Studimet tregojnë se ajo rrit rrezikun e vdekjes së parakohshme më shumë se faktorë si mbipesha apo mungesa e aktivitetit fizik. Për këtë arsye, në vitin 2023, autoritetet shëndetësore në SHBA e shpallën vetminë një krizë publike.
Ekspertët shpjegojnë se konflikti me intimitetin lidhet shpesh me përvojat e hershme të jetës dhe mënyrën se si individët krijojnë lidhje emocionale. Disa persona zhvillojnë një stil shmangës, duke mbajtur distancë edhe pse në thelb dëshirojnë afërsi. Të tjerë kanë tendencë të kërkojnë me intensitet lidhje, por kjo sjellje mund të largojë të tjerët. Në raste më të ndërlikuara, dëshira për lidhje dhe frika nga ajo bashkëjetojnë në mënyrë kaotike.
Ky konflikt i brendshëm mund të shfaqet në mënyra të ndryshme: njerëzit afrohen emocionalisht dhe më pas tërhiqen pa arsye të qartë, ndihen të pasigurt në marrëdhënie apo përjetojnë konfuzion dhe ambivalencë.
Psikologët theksojnë gjithashtu dallimin mes vetmisë dhe qëndrimit vetëm. Ndërsa vetmia mund të jetë një përvojë e dhimbshme dhe e zbrazët, të qenit vetëm në mënyrë të shëndetshme mund të jetë një gjendje e dobishme që ndihmon në njohjen e vetes dhe krijon bazën për marrëdhënie më të forta.
Megjithatë, ekziston edhe ajo që ekspertët e quajnë “vetmi performative”, ku individi duket sikur është mirë vetëm, por në fakt po shmang përballjen me ndjenjat e veta. Ky mekanizëm mbrojtës mund të mbajë njerëzit të bllokuar në modele të përsëritura të marrëdhënieve jo të shëndetshme.
Ekspertët nënvizojnë se kuptimi i këtij konflikti është hapi i parë drejt ndryshimit. Ndërgjegjësimi për mënyrën si funksionojnë këto mekanizma mund të ndihmojë individët të krijojnë lidhje më të sigurta dhe të reduktojnë ndjenjën e vetmisë.
Në fund, mesazhi është i qartë: dëshira për lidhje dhe frika prej saj janë pjesë e natyrës njerëzore, por me reflektim dhe mbështetje, ky konflikt mund të kapërcehet.
Burimi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/experimentations/202604/what-happens-when-we-simultaneously-seek-and-avoid-intimacy
Foto; Freepik.com