Një eksperiment i diskutueshëm i kryer në fund të viteve 1960 ndryshoi rrënjësisht mënyrën se si shkenca e psikiatrisë e kupton skizofreninë. Në qendër të këtij studimi ishte psikiatri amerikan Burton Angrist, i cili tentoi të riprodhonte simptomat e sëmundjes tek vullnetarë të shëndetshëm.
Në atë periudhë, psikiatria përballej me mungesë të theksuar trajtimesh efektive për skizofreninë. Ilaçet ekzistuese ndihmonin vetëm pjesërisht dhe shpesh shoqëroheshin me efekte të forta anësore. Për këtë arsye, disa studiues nisën të kërkonin mënyra alternative për të kuptuar më mirë rrënjët biologjike të sëmundjes.
Angrist u fokusua tek një fenomen që po vihej re në praktikën klinike: përdoruesit e amfetaminave shpesh shfaqnin simptoma të ngjashme me skizofreninë, përfshirë halucinacione, mendime të çrregullta dhe paranojë. Kjo e çoi atë në një hipotezë të guximshme – se këto substanca mund të përdoren për të krijuar një formë të përkohshme të psikozës në kushte të kontrolluara.
Në vitin 1969, ai zhvilloi një eksperiment me katër vullnetarë, të cilëve iu administruan doza të kontrolluara amfetaminash në një repart psikiatrik. Me kalimin e orëve, pjesëmarrësit filluan të shfaqnin simptoma të qarta psikotike, duke përfshirë halucinacione dhe humbje të lidhjes logjike në të menduar.
Rezultatet e këtij studimi patën ndikim të madh në shkencë. Psikoza e shkaktuar nga amfetaminat u konsiderua si një model i vlefshëm për studimin e skizofrenisë. Më e rëndësishmja, këto gjetje kontribuan në zhvillimin e një prej teorive më të rëndësishme në këtë fushë – hipotezës së dopaminës, e cila sugjeron se nivelet e larta të këtij neurotransmetuesi në tru lidhen me shfaqjen e simptomave psikotike.
Megjithatë, eksperimente të tilla sot do të konsideroheshin problematike nga pikëpamja etike. Pavarësisht kësaj, ato luajtën një rol kyç në formësimin e psikiatrisë moderne dhe në zhvillimin e trajtimeve më të avancuara për çrregullimet mendore.
Burimi:https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-biology-of-human-nature/202604/the-man-who-made-schizophrenia-in-a-lab
Foto; Freepik.com