Në vitet 1950 dhe 1960, LSD nuk ishte vetëm një substancë e lidhur me kundërkulturën dhe eksperimentimin shpirtëror. Në fakt, ajo ishte në qendër të një prej kapitujve më të pazakontë dhe pak të njohur të historisë së psikiatrisë: përdorimi i saj për të shkaktuar qëllimisht gjendje të ngjashme me çrregullimet mendore.
Ndërsa sot terapia me psikedelikë shihet si një mundësi për trajtimin e depresionit, ankthit dhe varësive, në të kaluarën disa psikiatër ndoqën një qasje krejt të kundërt. Ata besonin se për të kuptuar sëmundjet mendore, duhej së pari t’i riprodhonin ato në mënyrë të kontrolluar.
Nga terapi shpirtërore te eksperimente të diskutueshme
Në fillim, LSD dhe substanca të ngjashme si meskalina u përdorën për të ndihmuar pacientët të përjetonin përvoja të thella emocionale, që mendohej se mund të çonin në ndryshime pozitive afatgjata. Personalitete të njohura si aktori Cary Grant apo shkrimtarja Anaïs Nin madje mbështetën këtë qasje.
Por paralelisht, një tjetër linjë kërkimi po zhvillohej në heshtje. Disa mjekë vunë re ngjashmëri të forta mes përvojës së LSD-së dhe simptomave të skizofrenisë: halucinacione, iluzione dhe një shkëputje e thellë nga realiteti. Kjo i çoi ata në një hipotezë të guximshme: nëse LSD mund të krijonte një gjendje të ngjashme me psikozën, ndoshta mund të zbulohej edhe baza biologjike e skizofrenisë.
“Pilula për të shkaktuar çmenduri”
Në vitin 1954, disa grupe kërkimore propozuan teorinë se skizofrenia mund të lidhej me nivele të ulëta të serotoninës në tru, duke u bazuar në efektet e LSD-së. Për të testuar këtë ide, studiuesit filluan të administrojnë LSD tek vullnetarë të shëndetshëm për të nxitur një gjendje të ngjashme me psikozën.
Një nga rastet më të njohura ishte ai i shkrimtarit Ken Kesey, i cili mori pjesë në eksperimente të tilla dhe më vonë u frymëzua për të shkruar romanin “One Flew Over the Cuckoo’s Nest”.
Ka gjithashtu dyshime se disa prej këtyre kërkimeve mund të kenë pasur lidhje me programin sekret amerikan MK-Ultra, ku LSD u testua edhe si një serum i mundshëm i së vërtetës.
Kërkimi për të kuptuar trurin
Një figurë kyçe në këtë fushë ishte Solomon Snyder, neuroshkencëtar në Universitetin Johns Hopkins. Përvoja e tij personale me LSD gjatë rezidencës mjekësore e shtyu të besonte se kjo substancë mund të imitonte përvojën e skizofrenisë.
Snyder ndërmori eksperimente të shumta për të kuptuar se si LSD vepron në tru. Ai përdori metoda inovative për kohën, duke përfshirë injektimin e LSD-së radioaktive tek kafshët për të gjurmuar ndikimin e saj dhe ndërtimin e modeleve matematikore për të analizuar ndërveprimin me qelizat nervore.
Megjithatë, një nga teoritë kryesore të kohës – se LSD ulte nivelin e serotoninës – rezultoi e pasaktë. Sot dihet se LSD vepron duke aktivizuar receptorë specifikë të serotoninës, jo duke e reduktuar atë.
Fundi i një epoke kërkimore
Në mesin e viteve 1960, përhapja e LSD-së jashtë laboratorëve dhe në kulturën popullore çoi në ndalime të rrepta ligjore në SHBA. Kjo praktikisht i dha fund shumicës së kërkimeve shkencore mbi këtë substancë për dekada me radhë.
Megjithatë, kjo periudhë la pas një trashëgimi të rëndësishme: ajo kontribuoi në zhvillimin e idesë moderne se çrregullimet mendore mund të kenë baza biologjike dhe kimike në tru.
Një histori me dy anë
Sot, ndërsa psikedelikët po rikthehen në vëmendjen e shkencës si mjete terapeutike, historia e tyre në psikiatri mbetet komplekse dhe shpesh kontradiktore. Nga një mjet shërimi, në një “instrument” për të shkaktuar çmenduri, LSD mbetet një nga substancat më enigmatike në historinë e mjekësisë moderne.
Burimi:https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-biology-of-human-nature/202604/the-secret-history-of-lsd-in-psychiatry
Foto; Freepik.com