Një artikull i publikuar më 23 prill 2026 nga psikologia Emily Hylton-Jean (Ph.D., MPH) hedh dritë mbi një fenomen të zakonshëm: pse ëndrrat shpesh janë stresuese dhe çfarë roli luajnë ato në përpunimin e emocioneve.
Sipas autores, njerëzit kanë qenë gjithmonë të intriguar nga kuptimi i ëndrrave, por psikologjia moderne i shpjegon ato kryesisht përmes dy teorive kryesore.
Dy teori për rolin e ëndrrave
Teoria e parë, e njohur si “teoria e vazhdimësisë”, sugjeron se ëndrrat janë një pasqyrim i drejtpërdrejtë i emocioneve dhe mendimeve që përjetojmë gjatë ditës. Pra, nëse një person ndjen stres apo ankth gjatë ditës, ka shumë gjasa që këto emocione të shfaqen edhe në ëndrra. Në këtë rast, ëndrrat kanë një rol pasiv dhe nuk ndryshojnë gjendjen emocionale të individit.
Ndërsa teoria e dytë, ajo e “rregullimit emocional”, argumenton se ëndrrat luajnë një rol aktiv në përpunimin e emocioneve, sidomos atyre negative. Sipas kësaj qasjeje, ëndrrat funksionojnë si një “valvul presioni”, duke ndihmuar trurin të përpunojë stresin dhe përvojat e vështira.
Studimet mbështesin rolin aktiv të ëndrrave
Hulumtimet tregojnë se personat që përjetojnë emocione negative para gjumit kanë më shumë gjasa të shohin ëndrra me përmbajtje të ngjashme. Megjithatë, studime të tjera sugjerojnë se ëndrrat emocionale mund të ndihmojnë në përmirësimin e gjendjes mendore me kalimin e kohës.
Një studim i njohur i udhëhequr nga Cartwright analizoi persona të divorcuar me simptoma depresioni. Ata që ëndërronin për ish-partnerët e tyre kishin më shumë gjasa të shfaqnin përmirësim të gjendjes emocionale pas një viti.
Gjithashtu, studime të trurit kanë treguar se personat që përjetojnë ëndrra të frikshme shfaqin më pak aktivitet në zonat e trurit të lidhura me frikën pasi zgjohen, çka sugjeron se ëndrrat mund të ndihmojnë në uljen e intensitetit të emocioneve negative.
Një mekanizëm natyror për përballimin e stresit
Ekspertët theksojnë se, edhe pse ëndrrat stresuese mund të duken shqetësuese, ato mund të kenë një funksion të rëndësishëm në shëndetin mendor. Në vend që të jenë thjesht reflektim i stresit, ato mund të ndihmojnë individët ta përpunojnë dhe ta menaxhojnë më mirë atë në jetën e përditshme.
Në këtë mënyrë, ëndrrat – sado të çuditshme apo të pakëndshme – mund të jenë një pjesë e rëndësishme e mekanizmave natyrorë të trurit për të ruajtur ekuilibrin emocional.
Burim; https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-psychology-of-relationships-and-emotional-intelligence/202505/why-do-we-dream
Foto; Freepik.com