Alergjitë po bëhen gjithnjë e më të përhapura, duke prekur miliona njerëz në mbarë botën dhe duke ndikuar drejtpërdrejt në cilësinë e jetës. Nga simptomat e lehta sezonale deri te reagimet e rënda, ky problem shëndetësor po merr përmasa gjithnjë e më të mëdha.
Çfarë ndodh në trup kur kemi alergji?
Alergjia është një reagim i sistemit imunitar ndaj substancave që zakonisht janë të padëmshme, të njohura si alergjenë. Këto mund të jenë poleni, pluhuri, qimet e kafshëve, ushqime të caktuara apo edhe medikamente. Kur një person alergjik bie në kontakt me një alergjen, trupi e percepton atë si kërcënim dhe aktivizon një reagim mbrojtës, duke çliruar kimikate si histamina. Pikërisht kjo substancë shkakton simptomat e njohura si kruarje, teshtima, rrjedhje hundësh apo skuqje të lëkurës.
Llojet më të zakonshme të alergjive
Alergjitë mund të shfaqen në forma të ndryshme. Më të përhapurat janë alergjitë sezonale, të njohura si “ethe bari”, që shkaktohen nga poleni dhe shfaqen kryesisht në pranverë dhe verë. Alergjitë ndaj pluhurit dhe mykut janë të pranishme gjatë gjithë vitit, ndërsa alergjitë ushqimore lidhen me produkte si arrat, qumështi, vezët apo ushqimet e detit. Po ashtu, nuk mungojnë reagimet ndaj pickimeve të insekteve apo ndaj disa medikamenteve.
Simptomat që nuk duhen neglizhuar
Shenjat e alergjisë variojnë nga të lehta deri në serioze. Ato përfshijnë teshtima, bllokim të hundëve, kruarje të syve, skuqje të lëkurës dhe lodhje. Në raste më të rënda, mund të shfaqen vështirësi në frymëmarrje, ënjtje e fytyrës apo e fytit dhe rënie e tensionit të gjakut. Reaksioni më i rrezikshëm është anafilaksia, një gjendje emergjente që kërkon ndërhyrje të menjëhershme mjekësore.
Pse po shtohen alergjitë?
Sipas ekspertëve, rritja e rasteve lidhet me disa faktorë. Ndotja e mjedisit dhe ndryshimet klimatike rrisin përhapjen e alergjenëve si poleni. Gjithashtu, stili modern i jetesës dhe ekspozimi më i kufizuar ndaj baktereve në fëmijëri mund ta bëjnë sistemin imunitar më të ndjeshëm. Faktorët gjenetikë gjithashtu luajnë rol të rëndësishëm – nëse prindërit kanë alergji, rreziku për fëmijët rritet ndjeshëm.
Si diagnostikohen dhe trajtohen?
Diagnostikimi bëhet përmes testeve të lëkurës ose analizave të gjakut, të cilat identifikojnë alergjenin përgjegjës. Trajtimi ndryshon në varësi të rastit, por zakonisht përfshin përdorimin e antihistaminikëve për lehtësimin e simptomave. Në rastet më të rënda, rekomandohet imunoterapia, një trajtim afatgjatë që ndihmon trupin të përshtatet gradualisht me alergjenët.
Ndërgjegjësimi dhe kujdesi i vazhdueshëm mbeten çelësi për të menaxhuar alergjitë dhe për të përmirësuar cilësinë e jetës së personave që preken prej tyre.
Burimi:https://www.theguardian.com/environment/2026/apr/22/pollen-season-in-uk-and-mainland-europe-extended-by-climate-breakdown
Foto: Freepik.com