Lifestyle

Lumturia pa trashëgimi: pse hobet nuk kanë nevojë të kthehen në sukses

Të gjithë kemi atë një gjë që na pëlqen ta bëjmë. Disa njerëz pëlqejnë të pjekin ëmbëlsira, të tjerë të mbledhin disqe ose të vishen si superheronj. Për disa të tjerë, si Edi, ajo gjë është hedhja e bumerangëve.

Edi i përket një komuniteti të përkushtuar global që e merr këtë sport aq seriozisht, sa anëtarët e tij së fundmi garuan në Kampionatin Botëror të Bumerangut në Indonezi. Të shohësh këta konkurrentë të zotërojnë një aftësi kaq të veçantë është mbresëlënëse. Duhet përqendrim bazë, qindra orë praktikë dhe përkushtim ndaj fluturimit.

Megjithatë, për shumicën prej nesh, hedhja e një bumerangu nis shumë më thjesht: të dalësh në një fushë të hapur, të hedhësh në ajër një copë druri të lakuar dhe ta shohësh të përshkojë një hark të qetë në qiell përpara se të kthehet në dorën tënde. Është një ftesë për ta shijuar thjesht çastin.

Në kulturën moderne, të shijosh një hobi vetëm për kënaqësinë që të jep, rrallë konsiderohet e mjaftueshme. Fillimisht vjen presioni për të qenë i shkëlqyer, pastaj për ta regjistruar atë, më pas për të krijuar një audiencë rreth tij dhe përfundimisht për ta kthyer në një punë dytësore fitimprurëse. Por nën gjithë këtë optimizim qëndron një ankth më i thellë dhe më tinëzar: obsesioni modern për të lënë një trashëgimi.

Dikush (me gjasë jo Teddy Roosevelt) ka thënë dikur: “Krahasimi është hajduti i gëzimit.” Ndërsa hedhja e bumerangut me komunitetin e tij është një përvojë kulmore për Edin, ai përpiqet të mësojë nga legjendat e vërteta të sportit pa pritur t’i imitojë ato. Çelësi nuk është të jesh i madh, por të bëhesh më i mirë.

Për vite me radhë, shumë pak njerëz e dinin për interesin e Edit ndaj bumerangëve. Kur ai ndihmoi disa studentë të krijonin një klub bumerangu dhe më pas u rikthye në botën konkurruese, ai u bë i njohur — të paktën në universitetin e tij — si profesori i bumerangut. Kjo është pjesë e markës së tij personale, pavarësisht nëse i pëlqen apo jo; në fakt, ai është në rregull me këtë. Ndonjëherë nuk mund të shmangim të shënjuarit nga ajo që duam. Por tani, presioni që ndien për të qenë në lartësinë e këtij imazhi i shton një seriozitet të padëshiruar një sporti lozonjar.

Pse duam të na kujtojnë

Çfarë e nxit dëshirën për t’u kujtuar, për të krijuar një trashëgimi? Psikologët socialë i referohen Teorisë së Menaxhimit të Terrorit (TMT): idesë se pashmangshmëria e vdekjes sonë ndikon thellësisht në mendimet, sjelljen dhe motivimin tonë.

Si reagim ndaj TMT-së, ne krijojmë “projekte pavdekësie”, me shpresën se një pjesë e jona do të mbijetojë edhe pasi të jemi larguar prej kohësh. Obsesioni modern me “punën pa pushim” dhe produktivitetin e ushqen këtë ankth. Korporatat e shtojnë atë duke e riformuluar punën si “ndërtim të trashëgimisë”, kështu që përfundojmë duke u përpjekur t’i ikim vdekshmërisë sonë — gjë që çon në rraskapitje.

Liria e “Egos së Qetë”

Cila është alternativa? Psikologët pozitivë Heidi Wayment dhe Jack Bauer propozuan një koncept të quajtur “Egoja e Qetë”.

Një Ego e Qetë nuk përqendrohet te kërkimi i statusit, famës apo ndjekjes së pëlqimeve, por as nuk sakrifikon vetëvlerësimin. Përkundrazi, ajo na ndihmon të zbresim nga rripi vrapues i vetëpromovimit të vazhdueshëm dhe të përqendrohemi te gjërat që kanë kuptim e na motivojnë në mënyrë të brendshme.