Një kategori e re produktesh ushqimore që premtojnë të përmirësojnë gjumin po fiton gjithnjë e më shumë popullaritet, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara. Bëhet fjalë për të ashtuquajturat “sleep snacks” ose ushqime të vogla që pretendojnë se ndihmojnë trupin të relaksohet dhe të flejë më mirë.
Një nga produktet më të përfolura është çokollata “Nightcap” e markës Alice Mushrooms, e cila është hedhur në treg rreth tre vite më parë dhe tashmë shitet në rreth 2 mijë dyqane në SHBA. Produkti përmban përbërës që lidhen me relaksimin dhe gjumin, si kërpudhat reishi dhe kamomili, si dhe minerale si magnezi dhe zinku që mund të ndihmojnë në rritjen e prodhimit natyral të melatoninës, hormonit që rregullon ciklin e gjumit.
Në përbërjen e këtij “snack-u” gjendet edhe L-theanine, një aminoacid që gjendet natyrshëm në çajin jeshil dhe që lidhet me efektin qetësues dhe relaksues. Sipas bashkëthemelueses së kompanisë, Charlotte Cruze, formulimi i produktit u zhvillua në bashkëpunim me mjekë dhe studiues për të krijuar një produkt që mund të ndihmojë në faza të ndryshme të ciklit të gjumit.
Interesi për produkte që ndihmojnë gjumin është në rritje. Një sondazh në SHBA tregon se 47% e amerikanëve përdorin ndonjë formë ndihmëse për gjumë, ndërsa suplementet natyrale si melatonina janë më të përdorurat, shpesh më të preferuara se medikamentet me recetë.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se shkenca pas disa prej këtyre përbërësve është ende e kufizuar. Ndërsa melatonina dhe magnezi kanë mbështetje më të fortë shkencore për ndikimin në gjumë, efektet e përbërësve të tjerë si kamomili, kërpudhat reishi apo L-theanine nuk janë gjithmonë të provuara plotësisht dhe mund të jenë afatshkurtra ose të ndikohen edhe nga efekti placebo.
Megjithatë, trendi i “sleep treats” vazhdon të rritet, pasi shumë konsumatorë preferojnë alternativa më natyrale dhe më të shijshme për të përmirësuar cilësinë e gjumit, në vend të kapsulave apo ilaçeve tradicionale.
A ka bazë shkencore pas “snacks”-eve që premtojnë gjumë më të mirë?
Megjithëse disa përbërës që përdoren në produktet e reja për gjumë kanë mbështetje shkencore, ekspertët thonë se jo të gjitha pretendimet janë të provuara plotësisht.
Për shembull, magnezi dhe melatonina janë ndër përbërësit më të studiuar dhe ka prova se ato mund të ndihmojnë në rregullimin e gjumit. Melatonina është hormoni që rregullon ritmin natyral të gjumit dhe përdoret shpesh për të trajtuar çrregullime të përkohshme të gjumit. Megjithatë, në Mbretërinë e Bashkuar melatonina merret vetëm me recetë, dhe zakonisht për periudha të shkurtra.
Përbërës të tjerë të përdorur në këto produkte, si kamomili, kanë treguar efekte më të kufizuara. Studimet sugjerojnë se ndikimi i tij në gjumë mund të jetë kryesisht afatshkurtër dhe në disa raste lidhet me efektin placebo.
Sa i përket kërpudhave reishi, ato janë përdorur për mijëra vjet në mjekësinë tradicionale aziatike, por studimet moderne mbi ndikimin e tyre në gjumë janë ende të vogla dhe afatshkurtra për të nxjerrë përfundime të forta shkencore.
Edhe L-theanina, një aminoacid që gjendet në çajin jeshil, është bërë gjithnjë e më popullore si suplement për relaksim. Japonia e miratoi për përdorim në ushqime që në vitet 1960, ndërsa Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) e lejoi përdorimin e saj në ushqime dhe pije në vitin 2005.
Në Evropë dhe Mbretërinë e Bashkuar rregullat janë më të rrepta. L-theanina lejohet vetëm nëse është nxjerrë natyrshëm nga çaji jeshil, ndërsa versionet sintetike nuk janë të miratuara.
Megjithatë, sipas studiuesve, ndikimi i L-theaninës në gjumë konsiderohet modest. Profesoresha Melanie Stearns nga Universiteti i Floridës së Jugut thekson se në shumë studime shkencore janë përdorur doza më të larta të L-theaninës sesa ato që gjenden zakonisht në produktet ushqimore që shiten në treg.
Për këtë arsye, ekspertët këshillojnë që këto produkte të përdoren me kujdes dhe të mos shihen si zgjidhje e plotë për problemet me gjumin, pasi shpesh ato nuk adresojnë shkakun real të pagjumësisë.
Burimi: https://www.bbc.com/news/articles/cd6znvjvw3wo
Foto: Freepik.ciom