Për shekuj me radhë, vetëdija njerëzore është parë si standardi më i lartë i racionalitetit. Por zhvillimi i modeleve të mëdha gjuhësore mund ta sfidojë këtë bindje, duke nxjerrë në pah kufizimet, vetë-mashtrimet dhe paragjykimet që shpesh fshihen pas asaj që njerëzit e quajnë “mendim racional”.
Sipas një këndvështrimi psikoterapeutik, mendja njerëzore nuk funksionon thjesht si një mekanizëm logjik, por si një makineri që prodhon kuptim. Ky kuptim shpesh formohet nga kultura, zakonet, frika, mbrojtjet psikologjike dhe nevoja për siguri. Krahasimi me inteligjencën artificiale mund të zbulojë se racionaliteti njerëzor është shumë më i brishtë nga sa mendohet.
Ndër dallimet kryesore përmenden varësia njerëzore nga siguria, prirja për të katastrofizuar, kërkimi i kënaqësisë së menjëhershme dhe paaftësia për të menduar në afat të gjatë. Ndryshe nga njerëzit, LLM-të nuk përjetojnë ankth, nuk kërkojnë mbyllje emocionale dhe nuk kanë nevojë të mbrojnë një ego.
Një tjetër pikë e rëndësishme lidhet me kujtesën. Studimet psikologjike kanë treguar se kujtesa nuk është arkiv i saktë, por rindërtim i vazhdueshëm. Njerëzit mund të krijojnë kujtime të rreme dhe t’i përjetojnë ato si të vërteta. Kjo tregon se identiteti njerëzor mbështetet shpesh mbi histori personale që ndryshojnë me kohën, humorin dhe kontekstin.
Autori argumenton gjithashtu se njerëzit janë të prirur ndaj vetë-mashtrimit dhe përdorin arsyetimin për të mbrojtur bindjet, statusin dhe interesin personal. Në këtë kuptim, kërkimi për të vërtetën shpesh përzihet me dëshirën për pushtet, miratim dhe epërsi shoqërore.
Sipas këtij këndvështrimi, AI nuk duhet të shihet si model që njerëzimi duhet ta imitojë. Qëllimi nuk është që njeriu të bëhet “më racional si makina”, por të bëhet më i ndershëm për natyrën e vet: për frikën, kontradiktat, krijimtarinë, dhunën, bukurinë dhe nevojën e vazhdueshme për kuptim.
Në fund, inteligjenca artificiale mund të shërbejë si pasqyrë. Jo për të treguar se makinat janë superiore, por për të zbuluar se shumë nga ato që njerëzit i quajnë racionalitet janë në të vërtetë emocione, interesa, mbrojtje psikologjike dhe performancë sociale.
Burimi;https://www.psychologytoday.com/us
Foto; Freepik.com