Shumë njerëz priren të përshtaten me sjelljen apo mendimin e shumicës, edhe kur përgjigjja e grupit duket qartazi e gabuar. Megjithatë, studiuesit Dominic Packer dhe Jay Van Bavel theksojnë se konformizmi nuk duhet parë gjithmonë si shenjë dobësie apo mungese gjykimi: në situata të paqarta, ai mund të jetë një zgjedhje racionale.
Një nga shembujt më të njohur vjen nga eksperimentet e psikologut Solomon Asch në vitet 1950. Pjesëmarrësve iu kërkua të krahasonin gjatësinë e vijave, një detyrë shumë e thjeshtë ku, kur përgjigjeshin vetëm, pothuajse nuk gabonin kurrë.
Por në grup, situata ndryshonte. Shumica e pjesëmarrësve ishin bashkëpunëtorë të eksperimentit dhe jepnin qëllimisht përgjigje të pasakta. Personi i vetëm që nuk e dinte këtë duhej të zgjidhte mes asaj që shihte vetë dhe asaj që deklaronte pjesa tjetër e grupit.
Rezultatet ishin befasuese: 76 për qind e pjesëmarrësve iu përshtatën të paktën një herë përgjigjes së gabuar të shumicës, ndërsa mesatarisht njerëzit ndiqnin grupin në rreth një të tretën e rasteve.
Sipas autorëve, një pjesë e këtij reagimi lidhet me dëshirën për t’u pranuar dhe për të shmangur sikletin social. Kjo njihet si ndikim normativ. Kur pjesëmarrësit mund t’i shkruanin përgjigjet në mënyrë anonime, niveli i konformizmit binte ndjeshëm.
Megjithatë, jo çdo rast i përshtatjes me shumicën lidhet me presionin shoqëror. Nëse një situatë është e vështirë ose informacioni nuk është i qartë, njerëzit mund të përdorin mendimin e të tjerëve si burim informacioni. Në këtë rast, ndjekja e shumicës mund të ndihmojë në marrjen e një vendimi më të mirë.
Në studime me detyra vizuale më të ndërlikuara, pjesëmarrësit ndryshuan përgjigjet e tyre drejt opsionit të shumicës edhe kur ndodheshin vetëm dhe përgjigjeshin privatisht. Kjo sugjeron se, përballë pasigurisë, njerëzit e konsiderojnë gjykimin kolektiv si një sinjal të vlefshëm.
Megjithatë, konformizmi mund të marrë një drejtim të dëmshëm kur grupet nuk pranojnë kundërshtimet dhe mbyllin hapësirën për mendime të ndryshme. Sfida, sipas studiuesve, është balancimi mes nevojës për saktësi, përkatësi sociale dhe autenticitet personal.