Lifestyle

Kampionët nuk fitojnë sepse ndihen gati

Në një turne si US Open, ku çdo ndeshje luhet nën vëmendjen e miliona njerëzve dhe pritshmëritë janë të jashtëzakonshme, qetësia që kampionët shfaqin në fushë shpesh nuk tregon gjithë të vërtetën.

Novak Djokovic, Naomi Osaka dhe Aryna Sabalenka kanë folur hapur për betejën e padukshme që zhvillohet në mendjen e një tenisti përpara dhe gjatë ndeshjeve më të rëndësishme. Sipas tyre, kampionët nuk fitojnë sepse ndihen gjithmonë të gatshëm apo të patrembur, por sepse mësojnë si të reagojnë pikërisht në momentet kur dyshimet, frika dhe presioni bëhen më të forta.

Për shumë sportistë, një finale Grand Slam është realizimi i një ëndrre të kahershme. Por, sa më pranë të jesh ëndrrës, aq më e fortë mund të bëhet edhe presioni. Në vend që emocionet të zhduken me përvojën, ato thjesht ndryshojnë formë. Për kampionët, çështja nuk është të mos ndihen nervozë, por të mos lejojnë që nervozizmi t’i pengojë.

Aryna Sabalenka ka treguar se nuk i rishikon finalet që ka humbur. Për tenisten bjelloruse, rikthimi te ato momente nuk është mënyra më e mirë për të ecur përpara. Humbjet mund të jenë të dhimbshme, sidomos kur vijnë në ndeshjet më të mëdha të karrierës, por ajo zgjedh të nxjerrë mësimin dhe të mos mbetet e mbërthyer pas rezultatit.

Një pjesë e rëndësishme e rrëfimit të saj lidhet edhe me humbjen e të atit. Sabalenka ka reflektuar mbi mënyrën se si kjo përvojë e ndryshoi raportin e saj me presionin dhe me sportin. Në një moment të tillë, trofetë dhe pritshmëritë marrin një dimension tjetër, ndërsa njeriu detyrohet të kuptojë se jeta ka sprova që shkojnë përtej rezultatit të një ndeshjeje.

Nga ana tjetër, Naomi Osaka ka folur për periudhën e vështirë që kaloi kur u tërhoq nga French Open. Vendimi i saj hapi një debat të gjerë për shëndetin mendor të sportistëve, presionin mediatik dhe kërkesën e vazhdueshme që figurat publike të jenë gjithmonë të forta.

Për Osakën, largimi nga fusha nuk kishte të bënte me mungesë dëshire për të garuar, por me nevojën për të mbrojtur veten. Ajo është përballur me pyetjen se kush është përtej tenisit dhe si mund të rindërtohet identiteti kur për shumë vite jeta jote është përcaktuar nga një sport, një renditje apo një rezultat.

Mesazhi i saj është i qartë: suksesi nuk mund të matet vetëm me trofe. Ai mund të jetë edhe aftësia për t’u rikthyer, për të pranuar vështirësitë, për të ruajtur veten dhe për të mos humbur identitetin jashtë asaj që di të bësh më mirë.

Novak Djokovic, një nga tenistët më të suksesshëm në historinë e këtij sporti, ka ndarë gjithashtu mënyrën se si përballet me presionin. Serbi ka kujtuar një periudhë të vështirë, kur kaloi dy javë me paterica para se të arrinte në një finale të Wimbledonit. Përvoja të tilla tregojnë se edhe sportistët më të mëdhenj nuk janë të paprekshëm nga dhimbja, pasiguria apo frika se mos nuk arrijnë të rikthehen në nivelin e tyre.

Djokovic ka folur edhe për momentet kur publiku mbështet hapur kundërshtarin. Në vend që ta shohë këtë si një pengesë të pakapërcyeshme, ai përpiqet ta kthejë energjinë e stadiumit në një shtysë për veten. Ky është një nga mekanizmat psikologjikë që e ka ndihmuar të qëndrojë i përqendruar në situata të vështira.

Një tjetër ide që del nga rrëfimet e tyre është se lufta kundër një mendimi nervoz shpesh e forcon atë. Sa më shumë një sportist përpiqet të bindë veten se nuk duhet të ketë frikë, aq më shumë mund të përqendrohet te frika. Në vend të kësaj, tenistët mësojnë ta pranojnë ndjesinë, ta njohin atë dhe të vazhdojnë të luajnë pavarësisht saj.

Kjo është edhe diferenca mes një momenti të zakonshëm dhe një ndeshjeje për titull. Nuk është mungesa e ankthit ajo që krijon një kampion, por aftësia për të marrë vendime, për të ruajtur fokusin dhe për të mos u dorëzuar kur nuk ndihesh në formën tënde më të mirë.

Historia e Djokovic, Osaka dhe Sabalenka shkon përtej tenisit. Ajo u flet edhe njerëzve që po përpiqen të ringrihen pas një humbjeje, të ndjekin një ëndërr të vjetër apo të kuptojnë veten jashtë punës dhe rolit që kanë zgjedhur në jetë.

Në fund, mesazhi i tyre është se përballja me presionin nuk do të thotë ta eliminosh atë. Do të thotë të mos e lejosh të të ndalojë.