Kur një zjarr pyjor iu afrua shtëpizës në pemë që kishte ndërtuar në fëmijëri me motrën e saj, një grua në Oregon përjetoi një ankth të thellë. Motra e saj kishte ndërruar jetë pak kohë pas ndërtimit të shtëpizës, ndërsa ajo mbeti një nga kujtimet e pakta të prekshme që i lidhnin me fëmijërinë e përbashkët.
Shkallët prej druri të gozhduara në trung, raftet e ushqimeve që i kishin ndërtuar bashkë dhe kutia postare ku linin letra për njëra-tjetrën, u kthyen në simbole të një historie familjare. Teksa flakët po afroheshin, frika se gjithçka mund të shuhej solli një ndjesi të fortë humbjeje.
Kjo përvojë njihet si “dhimbje ekologjike”, një term që përdoret për të përshkruar trishtimin që lidhet me humbjen, ose frikën e humbjes, së ekosistemeve, specieve, peizazheve dhe mënyrave të jetesës si pasojë e ndryshimeve mjedisore.
Psikologët e shpjegojnë këtë reagim përmes konceptit të “lidhjes me vendin”. Njerëzit krijojnë lidhje emocionale me hapësirat ku kanë jetuar përvoja të rëndësishme: një shteg ku janë kthyer në kohë të vështira, një mal që kanë ngjitur, apo një liqen ku janë mbledhur çdo verë me familjen. Këto vende nuk janë thjesht pamje natyrore, por bëhen pjesë e kujtimeve dhe identitetit personal.
Filozofi ambiental Glenn Albrecht e ka quajtur këtë ndjesi “solastalgji”, pra shqetësimin që lind kur mjedisi i njohur ndryshon përreth nesh dhe nuk duket më si dikur. Për banorët e zonave të prekura nga zjarret, verat që dikur lidhej me kampingun, lumenjtë dhe ecjet në natyrë, tashmë shoqërohen me paralajmërime për cilësinë e ajrit, temperatura ekstreme, tym dhe zona të mbyllura.
Ndryshimet klimatike po sjellin gjithashtu atë që ekspertët e përshkruajnë si “dhimbje paraprake”: frikën se vende të dashura mund të mos ekzistojnë më në të ardhmen. Njerëzit vërejnë borën që zhduket më herët, akullnajat që zvogëlohen dhe pyjet që shndërrohen në zona të djegura.
Kjo krijon një paradoks të dhimbshëm për ata që e gjejnë qetësinë dhe shërimin emocional në natyrë. Vendet ku dikur shkonin për të larguar ankthin, tani mund t’u shkaktojnë një ankth tjetër, për shkak të gjurmëve të dukshme të degradimit mjedisor.
Ekspertët e lidhin këtë gjendje edhe me eko-ankthin, i cili përfshin frikë, pafuqishmëri, zemërim, trishtim dhe shqetësim për të ardhmen përballë ndryshimeve klimatike. Sipas tyre, këto nuk janë ndjenja të pavlefshme, por reagime njerëzore ndaj një kërcënimi real dhe dëshmi e lidhjes së ngushtë që njerëzit kanë me natyrën.
Burimi;https://www.psychologytoday.com/us/blog/move-the-body-heal-the-mind/202608/when-the-places-that-heal-us-are-burning
Foto; Freepik.com