Mërzia është një nga ndjesitë më të pakëndshme që përjeton njeriu. Por si përkufizohet ajo dhe pse shfaqet kaq shpesh në jetën tonë të përditshme? Studiuesit theksojnë se mërzia është një gjendje emocionale e pakëndshme, e karakterizuar nga mungesa e interesit dhe vështirësia për t’u përqendruar në aktivitetin aktual.
Në kulturat perëndimore, një nga arsyet më të zakonshme të mërzisë është mungesa e aktiviteteve – pra, kur individi ndjen se “nuk ka asgjë për të bërë”. Në thelb, mërzia lidhet me ndjesinë ekzistenciale të kotësisë dhe me aspiratat e paplotësuara.
Një përvojë universale
Mërzia është një përvojë pothuajse universale. Sipas vlerësimeve nga anketat, 30–90% e të rriturve amerikanë përjetojnë mërzi në jetën e tyre të përditshme, ndërsa tek të rinjtë kjo përqindje arrin në 91–98%. Studimet tregojnë gjithashtu se burrat priren të përjetojnë më shumë mërzi sesa gratë dhe se ekziston një lidhje mes nivelit të ulët arsimor dhe mërzisë.
Ekspertët paralajmërojnë se mërzia lidhet me ndjenja të tilla si vetmia, zemërimi, trishtimi dhe shqetësimi. Filozofi Søren Kierkegaard e quante mërzinë “rrënja e të gjitha të këqijave”. Në raste kronike, ajo mund të çojë në rreziqe më të larta për varësi nga droga, alkooli apo bixhozi.
Shkaqet kryesore të mërzisë
Monotonia mendore
Përsëritja dhe mungesa e interesit në detyrat e përditshme shkaktojnë lodhje mendore. Aktivitetet e parashikueshme dhe pa stimulim të mjaftueshëm çojnë në ndjenjë bllokimi dhe mungesë dëshire.
Nevoja për risi
Disa individë kanë nevojë më të madhe për emocione, larmi dhe përvoja të reja. Personat që kërkojnë vazhdimisht ndjesi të forta mund të mërziten më shpejt, sidomos nëse ndjejnë se ritmi i jetës është i ngadaltë.
Problemet me vëmendjen
Mërzia lidhet ngushtë me përqendrimin. Kur diçka nuk arrin të tërheqë vëmendjen tonë, është e vështirë të mbetemi të interesuar. Personat me çrregullime të vëmendjes, si ADHD, janë më të prirur ndaj mërzisë.
Ndërgjegjësimi emocional i ulët
Individët që e kanë të vështirë të identifikojnë dhe shprehin ndjenjat e tyre shpesh përjetojnë mërzi më të thellë. Mosnjohja e asaj që na bën të lumtur e vështirëson vendosjen e qëllimeve kuptimplota.
Mungesa e aftësive për argëtim të brendshëm
Kur dikush mbështetet vetëm te stimulimi i jashtëm për t’u ndjerë mirë, rrezikon të mërzitet shpesh. Pa burime të brendshme për t’u angazhuar në mënyrë krijuese, bota e jashtme rrallëherë mjafton.
Mungesa e autonomisë
Ndjenja e të qenit i bllokuar apo i kufizuar rrit mërzinë. Adoleshenca konsiderohet një periudhë kulmore për mërzi, pasi të rinjtë kanë më pak kontroll mbi vendimet dhe aktivitetet e tyre.
Roli i kulturës
Sipas studiuesve, mërzia konsiderohet një “luks modern”. Ajo u shfaq si koncept në fund të shekullit XVIII, gjatë periudhës së Iluminizmit dhe Revolucionit Industrial. Në kohët e hershme, kur njerëzit ishin të përqendruar kryesisht në sigurimin e ushqimit dhe strehimit, mërzia nuk ishte një përvojë e zakonshme.
Burimi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/science-choice/201706/eight-reasons-why-we-get-bored
Foto: Freepik.com