Studim i ri: Marrëdhëniet nuk mbarojnë plotësisht – lidhjet emocionale vazhdojnë edhe pas humbjes
Një studim i ri nga Universiteti i Haifës po sfidon mënyrën tradicionale se si psikologjia e ka kuptuar humbjen e një partneri romantik. Sipas kërkimit të publikuar së fundmi, marrëdhëniet nuk përfundojnë plotësisht me ndarjen apo vdekjen, pasi lidhjet emocionale vazhdojnë të jenë pjesë e jetës së individit.
Për dekada me radhë, qasja klasike në psikologji ka mbështetur idenë e “shkëputjes”, e cila sugjeronte se njerëzit duhet të largojnë emocionalisht partnerin e humbur për të vazhduar përpara. Kjo teori, e ndikuar nga Sigmund Freud, konsideronte të domosdoshme ndërprerjen e lidhjes emocionale për një proces të shëndetshëm të zisë.
Megjithatë, studiuesit Simon Rubin dhe kolegët e tij propozojnë një model të ri, të bazuar në teorinë e lidhjes, sipas të cilit njerëzit nuk e fshijnë kurrë plotësisht një person të rëndësishëm nga jeta e tyre. Përkundrazi, ata përshtaten me realitetin e ri duke ruajtur një lidhje të brendshme emocionale.
Modeli me dy pista
Studimi prezanton të ashtuquajturin “model me dy pista” të përballimit të humbjes. Sipas këtij modeli:
- Pista e parë lidhet me ndikimet psikologjike, fizike dhe sociale që sjell humbja.
- Pista e dytë përfshin marrëdhënien e vazhdueshme emocionale me personin e humbur, përfshirë kujtimet dhe mënyrën si kujtohet ngjarja e vdekjes.
Kjo qasje sugjeron se kujtimet, ndjenjat dhe përfaqësimet mendore të partnerit mbeten aktive dhe të arritshme edhe pas përfundimit të marrëdhënies.
Dallimi mes divorcit dhe humbjes
Studimi thekson gjithashtu ndryshimin mes përfundimit të një marrëdhënieje përmes divorcit dhe përmes vdekjes. Ndërsa divorci shpesh është një proces gradual dhe përfshin ndërveprim të vazhdueshëm mes partnerëve, humbja nga vdekja është e menjëhershme dhe shpesh shoqërohet me një shpërthim emocionesh intensive.
Në rastin e humbjes, individët përjetojnë një përzierje ndjenjash – nga mall dhe afërsi emocionale, deri te dhimbja dhe vetmia.
Një qasje më njerëzore ndaj zisë
Sipas autorëve, modeli i ri ofron një perspektivë më realiste dhe më pak gjykuese ndaj procesit të zisë. Ai pranon se njerëzit që kanë qenë të rëndësishëm në jetën tonë lënë gjurmë të përhershme në identitetin tonë.
Kjo do të thotë se mbajtja e kujtimeve, objekteve personale apo ndjenjave për një partner të humbur nuk është shenjë e “mosshkëputjes”, por një pjesë normale dhe e shëndetshme e përjetimit njerëzor.
Studiuesit sugjerojnë se kjo qasje mund të ndihmojë individët dhe terapistët të kuptojnë më mirë procesin e pikëllimit dhe të ndërtojnë mënyra më efektive për ta përballuar atë.
Burimi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/fulfillment-at-any-age/202603/when-relationship-bonds-are-broken-what-remains
Foto: Freepik.com