Një artikull i publikuar më 2 prill 2026 argumenton se mendimet tona nuk burojnë nga një “qendër e vetme” në tru, por nga shumë procese që ndodhin njëkohësisht. Duke u mbështetur te modeli i njohur si “multiple drafts”, autori shpjegon se vetëdija nuk drejtohet nga një “teatër qendror” në mendje, siç sugjeronte tradita karteziane e René Descartes.
Sipas këtij këndvështrimi, ndjesia se kemi një “unë” të vetëm që organizon mendimet është më shumë një iluzion i krijuar nga truri. Filozofi Daniel Dennett e kundërshtoi idenë e një “komandanti” të brendshëm në tru, duke propozuar se përvoja jonë ndërtohet nga procese të shumta paralele që truri i bashkon në një rrëfim të vetëm.
Artikulli sjell edhe mbështetje nga neuroshkenca kognitive, duke përmendur studime të fundit mbi muzikantët improvizues. Këto studime tregojnë se, në varësi të lirisë krijuese, aktivizohen rrjete të ndryshme neuronale, dhe jo një zonë e vetme “kreative” apo “vetëdijshme”.
Sipas autorit, mendimet formohen nga ndërveprimi i kujtimeve, ndjesive dhe mjedisit përreth. Rrjeti ekzekutiv i trurit, i lidhur me detyrat e orientuara nga qëllimi, dhe rrjeti i mënyrës së parazgjedhur, i lidhur me ëndërrimin apo përsiatjen, prodhojnë forma të ndryshme të të menduarit.
Në përfundim, artikulli thekson se për të qenë më krijues dhe më elastikë në mendim, duhet të heqim dorë nga ideja se jemi vetëm “mendimet tona të vetëdijshme” dhe të pranojmë se vetëdija është rezultat i shumë proceseve që bashkëjetojnë në tru.
Burimi:https://www.psychologytoday.com/us/blog/play-your-way-sane/202512/where-do-your-thoughts-come-from-anyway
Foto: freepik.com